Fahiş fiyat nasıl önlenebilir? Döviz kurundaki artış devam eder mi?

 Artık marketler el yakıyor… Cumhurbaşkanı Erdoğan bu konuda açıklama yapar yapmaz. Büyük marketlere denetim yapıldı. Ama bu sorunu çözümü tabi denetimle yapılmaz. HaberTürk ekranlarına konuk olan İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sefer Şener ve Dünya gazetesi yazarı Dr. Şeref Oğuz konu hakkında açıklamalarda bulundu.

Önce Dövizde dalgalanmaya değinen Şener dalgalanmanın kaynağını 2 nedene bağladı. Şener şu ifadeleri kullandı:

“Dolar endeksi son zamanda artış gösterdi. Küresel çapta artan bir dolar var. İkinci ise Merkez Bankası’nın politika faizini 100 baz puan indirmesi. Küresel çapta olanın etkileri daha çok devam edecek bu süreçte. İç piyasa ile ilgili dalgalanma daha yavaşlayacak.

Bu yükseliş sadece faiz kararı ile de alakalı değil, gündem de biliyorsunuz çok yoğun. Cumhurbaşkanı Erdoğan yeni ABD’den geldi. Sonra Rusya’ya gitti. Suriye’deki gelişmeler… Daha doğrusu jeopolitik konum stratejik riskleri artırdığı için de iç piyasada döviz üzerinde bir baskı oluşturuyor. Yani bunların tamamını görmek lazım, Bütün bu unsurlar doğal olarak ekonomileri ilgilendiriyor. Piyasalarla ilgili kalıcı çözümler gelirse bundan sonra da piyasalar biraz rahatlayacaktır. Çünkü Türkiye piyasası algıyla ilgili gerçekten çok etkilenebiliyor. Gelecek çok az pozitif ya da negatif haberden piyasaların biz kırılgan olduğunu görüyoruz.  Türkiye ekonomisi o kadar kötü değil, makro kısımlarda iyi gidiyor. Tabi ki pandeminin etkileri var, hem Türkiye’de hem dünyada. Bu kırılganlığı giderecek, en ufak çalkantıları giderecek düzenlemeler getirmemiz lazım. Ekonomiyi güçlendirdiğiniz zaman gelen haberin niteliği ne olursa olsun bu çok kısa bir zamanda dalgalanma olur sonra piyasalar tekrar yerini alır.”

Dünya gazetesi yazarı Şeref Oğuz ise konu hakkında şu açıklamaları yaptı:

“Bütün bu gelişmelerin altında yüzde seksen kendi içimiz yüzde yirmi ise dış etkenler olarak nitelendiriyorum.  En önemli unsun dövizin dümeninde şu anda enflasyon var. Enflasyon nereye isterse oraya sürükler onu. Dövizin başka türlü kıpırdama şansı kalmadı. Merkez Bankası’nın elinde de bir tek o vardı. O da indirim yönünde kullandı. Dışarda dolar endeksi isterse yerlerde sürünsün içerde doların kendi gideceği yolu belirleyeceği yer enflasyon. 

Özellikle de gıda enflasyonunun son zamanlarda gösterdiği gelişim… Cumhurbaşkanı Erdoğan, beş tane zincir marketi suçladı ama enflasyon markette değil zincirde. Marketin işi mal alıp satmaktır ama enflasyon canavarını marketin içinde değil de tarladan çatala uzanan zincir içerisinde arayıp dizginleyebilirsin. Gıda enflasyonunun düşürme konusunda siz sadece etiketi döverek, soğan depolarını basarak tedbir geliştirseniz artı bütün söylemleriniz denetimleri sürdürecek, fahiş fiyat, esnafı ahlaksızlıkla sunmanız, hatta Cuma fetvalarını bunlara yönelik yaparak verebilirsiniz. Bunlar psikolojik bir rahatlama sağlar. 

Siz denetimden çıktığınız an fiyatlar eski haline gelebilir. Çünkü sorun zincirde. Marketi günah keçisi yaparak dövebilirsiniz fakat günün sonunda siz gıdayı tarladan çatala getirecek süreçte iyileştirmeler yapmazsanız nasıl olacak.  Rekabet Kurumu eza filan kesecek ama buradaki sorun sadece market değil, ilaçta, gübrede tekelleşme var. Bunlarla uğraşmalısınız. Rekabet Kurumu’nu da bu konuda da çalıştırmazsanız zincirin bu tarafı sıkıntılı olur. Başka bir şey daha var üreticinin girdi maliyetini düşürmek lazım.”